Categorie: Uncategorized (Pagina 1 van 2)

De helende kracht van de natuur

Long walks, short talks

Long walks short talks, swimming in the sea of silence.
Long walks short talks, swimming in the sea……

Another dimension is growing inside, the feeling of a careless child.
Asking the sea all kinds of questions, not even waiting for the answer….

Toen ik 29 jaar was, ontstond dit liedje als vanzelf. Het was tijdens de strand-zesdaagse: 6 dagen wandelen van Hoek van Holland naar Den Helder. Fantastisch vond ik het. Soms waren mijn benen moe, maar vaker ervoer ik geluksmomenten. Een gevoel van vrijheid: ik en de zee, de zee en ik.  Mijn hele hoofd waaide leeg, er opende zich een andere dimensie, als vanzelf kwamen melodieën, woorden, ideeën.

Deze zomer, 35 jaar later, hoor ik mezelf ineens dat liedje weer zingen. Op een stil, rustig strand loop ik met mijn blote voeten door het zoute water en komen de woorden en melodie als vanzelf terug. Tijd bestaat niet, zo lijkt het. Ineens is het er.

Ik houd van de zee, het strand, de duinen. Hoef niet op vakantie naar het buitenland; Schoorl is goud voor mij. Aan het begin is er nog de volheid van alles in mijn leven en gaandeweg wordt het leger. Ik laaf me aan de weidsheid, de golven, geluiden, kleuren en geuren. Na al die jaren weet ik de rustige plekjes te vinden. Wandelen langs de zee en dan ineens het gevoel: Ik wil erin! De frisheid van het zoute water. Heerlijk! Het spelen met de golven. Het ‘zeemeisje’ wordt wakker en gaandeweg, als vanzelf, komen de mijmeringen, inspirerende gedachten en ideeën. Over mijn leven en wat ik zou willen en kan bijdragen. Een gevoel van heelheid.

zee neem mij maar mee
zomaar op blote voeten
ren ik te water                          
Ben Bos

De helende kracht van de natuur heb ik in deze corona-tijd dieper ervaren. Daarin ben ik niet alleen, ik hoor het veel om me heen. De schoonheid, troost, ruimte en rust die zo belangrijk zijn voor ons algehele welzijn, voor onze gezondheid, creativiteit en niet te vergeten: ons  immuunsysteem! Juist nu. Het geeft tegenwicht aan alle onzekerheid, angst, onmacht en zorgen die er ook kunnen zijn. Je hoeft niet altijd lang en ver weg te gaan, het kan ook in kleine momenten zitten, heel dichtbij: genieten van de bloemen in je tuin of op je balkon, een oude boom in het plantsoen vlakbij je huis, het schouwspel van de wind en de wolken, het avondlicht wat tijdens een avondwandeling alles een diepere glans geeft.
Natuurlijk is het belangrijk om alle bepalingen in acht te nemen uit zorg jezelf en voor elkaar: 1,5 meter, handen wassen, luchten, testen, quarantaine, drukte vermijden en respectvol omgaan met elkaar. Maar zorgen voor je welzijn door voeding, leefwijze en ruimte voor expressie is daarnaast van grote waarde.

Corona raakt ons in ons persoonlijk leven, in onze sociale contacten. Verlies van dierbaren, beperking van vrijheden. Angst en onzekerheid over hoe verder, protest tegen maatregelen. Het is complex, overweldigend soms. Al die verschillende aspecten vragen om wijsheid, helder verstand, geduld en compassie. Reflectie, bezinning en bewustwording zijn hard nodig in crisis tijden. We kunnen elkaar daaraan herinneren, daarbij steunen, stimuleren en inspireren.

Mariejan

de drie grootste schatten

Lemniscaat, glas in lood , www.piet-van-meel.nl

 

“Ik heb maar drie dingen te onderwijzen: eenvoud geduld en mededogen. Dit zijn de grootste schatten. Eenvoudig in acties en gedachten keer je terug naar de Bron van het Zijn. Als je geduld hebt met vrienden en vijanden ben je in overeen- stemming met het zijn van alle dingen. Als je mededogen met jezelf hebt, kun je alle wezens op deze wereld verzoenen.” Lao Tse

In deze onzekere tijden een bemoedigende groet van mij. Ik volg de richtlijnen van de regering, in mijn praktijk ontvang ik geen mensen. Wel werk ik via telefoon en beeldbellen. Verrast ben ik door de luister-concentratie die ontstaat, de nabijheid en diepte.

De Lemniscaat is het symbool van het eeuwige leven en van de wisselwerking tussen tegengestelde krachten. Twee uiterste polen worden met elkaar verbonden door een vloeiende lijn. In het midden worden alle tegenstellingen met elkaar verbonden. De tekst van Lao Tse vertelt over het midden, waar geduld, eenvoud en compassie ‘wonen’. Wat een oefening is dat!

Juist in deze onzekere tijden waarin het coronavirus ons onze kwetsbaarheid zo laat voelen. Een tijd waarin we meegesleept kunnen worden door angst voor ziekte, eenzaamheid, verlies van dierbaren, financiële zorgen. Het vastraken in zorgen over de toekomst. De confrontatie met onze onrust, de behoefte om te controleren. Hoe vind je dan de weg naar eenvoud, geduld en compassie?

Ik kan bij momenten enorme tegenstellingen ervaren. Gisteren genoot ik, door het advies rondom huis te blijven, van een boek lezen in de lentezon. Wetend dat patiënten en hun families door een hel gaan en dat artsen, verpleging en schoonmakers lange dagen maken en geconfronteerd worden met heftig lijden. Hoe rijm ik dat met elkaar? Leven met 1,5 meter afstand, de kleinkinderen nauwelijks zien en dan op afstand. Alle beperkingen en onzekerheden, het isolement waarin mensen terecht komen en tegelijk meer rust, schonere lucht. Het besef dat ik in een rijk land woon. Nederland die ‘opschaalt’ naar  2400 IC-bedden, terwijl de mensen in vluchtelingenkampen en krottenwijken dicht op elkaar leven, zonder de voorzieningen die nodig zijn. Het is te groot allemaal om te bevatten. Het kan me een onmachtig gevoel geven en me terugwerpen op mezelf.

Living is learning.  De woorden van Lao Tse herinneren me aan hoe hard die drie schatten nodig zijn: eenvoud, geduld en compassie. De enige weg om iets van het midden te ervaren en het te versterken is door in jezelf de uitersten toe te laten, te erkennen, te doorleven en jezelf te bezien met compassie. Keer op keer op keer. Door nederig iedere dag  te oefenen, verstrikt te raken, te vallen en weer op te staan. Te doen wat binnen je vermogen ligt. En de momenten te vieren dat je rust ervaart, thuis bent bij jezelf. Dat is wat ik voor mezelf als leidraad heb in deze tijd.

Ik merk dat ik, naarmate deze onzekere tijd langer duurt, steeds meer behoefte krijg aan woorden die me helpen om met een andere blik te kijken naar wat er in en om me heen gebeurt. Ik heb behoefte aan de wijsheid van filosofen, dichters en mystici. Ze raken een andere laag in me aan. Ze inspireren me om wat er gebeurt in een ander perspectief te zien. Zowel  het leven heel dichtbij als ver weg Want de pandemie dwingt ons ook om verder te kijken, over landsgrenzen en werelddelen heen. Dit weekend las ik in de NRC een artikel van Damiaan Denys (psychiater en filosoof). Hij schrijft: Het virus… legt de angst voor onze kwetsbaarheid  bloot…. Is het virus wel onze vijand of  is het onze leefstijl die het ontwierp, de angst die het onderhoudt of de controle waar we naar hunkeren? Lees meer : https://www.nrc.nl/nieuws/2020/04/03/je-kunt-corona-ook-omarmen-a3995834

Ik wil eindigen met de troost die de natuur biedt. Ik woon aan de rand van een park. Nog nooit heb ik zoveel mensen zien wandelen door het stukje bos, zien liggen op het gras. Ook zelf merk ik dat ik meer oog heb voor de wereld heel dicht om me heen. Door alles heen ontluikt de lente en schenkt ze ons haar schoonheid, troost en inspiratie. En is er de lentezon die ons koestert.

Daarom kies ik als slot een lievelingslied van me, van de Pools-Joodse volksdichter en componist Mordechai Gebirtig: “A zuniker shtral”. Hij schreef het lied in 1942, net verjaagd uit zijn huis. Onzeker over de toekomst, midden in een dreigende oorlog, schrijft hij dit lied van hoop. Hij ziet hoe een straal zonlicht op zijn bed valt. De voorbode van de lieve lente. De lente, de engel van liefde, vreugde. Een aankondiging van vrede voor iedereen. Je kunt het beluisteren op:   https://open.spotify.com/track/3Yl3BYoE08zTC8dRhqyH4X?si=obTpJRMvReyDPVxZHc0jow

Ik wens je alle goeds,  Mariejan

A zuniker shtral, Mordechai Gebirtig


A zuniker shrtal iz aroyf af mayn bet.

Fun libinkn friling der ershter shtafet.

Un tsertlekh genumen mikh vekn, mikh vekn,

shtey oyf mentsh es togt shoyn der hon hot gekrayt.

Der friling der malekh fun libe un frayd,

er kumt on fun ale fir ekn.




Shtey oyf- mentsh! Es togt shoyn,

der shtral tsu mir redt-

Un vorem-mit libe mikh tsertelt un glet.

Aroys gey, aroys gey farshpreyt di yediye,

s’vet bald un gikh kumen oyf valt un oyf feld,

oyf ale min feygl, oyf mentsh un oyf velt,

di lang shoyn dervarte yeshiye.




Shtey oyf- mentsh! Es togt shoyn,

der shtral tsu mir redt.

Un vorem- mit libe mikh tsertlt un glet.

Der friling, der onsog fun fridn, fun fridn.

Bald vet fun zayn blik zikh tsebliyen dos feld.

Un likhtik un fray vet bald vern di velt-

Far ale un oykh far aykh yidn.

Vertaling:

Een straal zonlicht valt op mijn bed. Het is de voorbode van de lieve lente. En ze wekt me teder. Sta op mens, de dag begint, de haan heeft gekraaid. De lente, de engel van liefde en vreugde, hij komt uit alle hoeken.

Sta op mens! De dag begint, zegt de straal tegen me. En ze omhelst en streelt me met warmte.  Sta op en verspreidt het goede nieuws. Het zal snel komen, in de bossen, op de velden, bij alle vogels, bij de mensen, in de wereld. De lang verwachte zegening.

Sta op mens! De dag begint, zegt de straal tegen me. Eze omhelst en streelt me met warmte. De lente, de verkondiging van de vrede, van vrede. Spoedig zal door zijn glans het veld tot bloei komen en de wereld zal licht en vrij worden voor iedereen, ook voor jullie joden.

De balans tussen zijn en doen

Het is de tweede week in december. In de vroege ochtend zie ik vanuit mijn keukenraam mistflarden over het veld zweven. Ik besluit te gaan hardlopen in het bos. Wind en regen hebben een tapijt van natte bladeren over de aarde gestrooid. De bomen staan verstild, hun natte bast glanst. In die stille sfeer vertraagt mijn pas, als vanzelf. Ik hoor een regen van dikke druppels op natte bladeren en val stil. De mist regent! 

Het lijkt wel of dit jaar de herfst langer duurt. Over een week is het  al midwinter en vieren we de terugkeer van het licht. Het zijn de donkere dagen voor kerst. Al vroeg in de middag begint de schemering. De natuur trekt zich terug. Alle aandacht gaat naar worteling en in de aarde ligt de belofte van alle zaden. Wachtend op het licht en de warmte van de zon in het voorjaar.

Over de eerbied 1

Gij moet het zo laten
het zaad dat ligt te slapen
en dat al kiem gaat maken.

Dit eerstelingsbewegen
van leven binnen leven
vermijd het te geraken.

Laat het stil in zijn waarde,
zaad in de donkere aarde;
zaad in de donkere aarde.

En het zal groen ontwaken.                    

Ida Gerhardt

Mijn hele wezen wil meegaan in deze beweging van inkeer die ik zie en ervaar in de natuur om me heen. Toch lukt me dat niet. Er is veel te doen, af te ronden, voor te bereiden. Regelmatig wordt ik teveel meegenomen door taken die weliswaar belangrijk zijn maar toch heel goed gedaan kunnen worden met rust. Het vraagt voortdurende oefening in balans vinden tussen zijn en doen, een oefening die ik goed ken. Soms loop ik vast maar gelukkig zijn er steeds ook de momenten dat ik samenval met wat is. Gouden momenten waarin ik even word opgetild.

Ik neem me opnieuw voor om te vertragen, te werken vanuit de tai-chi modus. Zo kan ik mezelf de ruimte geven om langzaamaan meer afgestemd te raken op wat de natuur me in alle eenvoud voor leeft. Het ritme van de seizoenen. Er is tijd, tijd voor rust, ontkiemen, groeien, bloeien, rijpen en loslaten. Daarin besloten ligt het diepe vertrouwen dat het licht altijd weer terugkeert, dat het zich in de donkerte toont.

Of hoe dat heet

Gelukkig dat
het licht bestaat

en dat het met
me doet en praat

en dat ik weet
dat ik er vandaan

kom, van het licht
of hoe dat heet.                      

Hans Andreus

Ik wens je fijne dagen toe en een liefdevol  nieuw jaar waarin je geïnspireerd mag worden door de wijsheid van moeder aarde. Dat het licht je leven mag doorstralen. Dat het ons mag leiden bij de grote taak die we als mensen hebben om beter met onze aarde en onze medemensen om te gaan.

Mariejan

De onbeschrijfelijke werkelijkheid

herman de vries: rosa canina 2001

 

De laatste tijd vraag ik me af: Hoeveel zie en ervaar ik van de werkelijkheid om me heen? Die vraag is gewekt door de natuurfotografie van mijn dochter. Zij fotografeert de wereld van de microkosmos. Een klein kevertje, hommels, libellen, een rijke wereld waar ik vaak aan voorbij loop omdat mijn blik of mijn aandacht gericht is op andere dingen. Niet dat ik niet geniet van de schoonheid, maar ik kan die gelaagdheid niet steeds zien, toelaten en ervaren. Het voelt soms ook te groot om allemaal te kunnen bevatten.

Deze zomer was ik weer in Schoorl. Fietsend door de prachtige duinen met de bloeiende heide moest ik  denken aan Rainer Maria Rilke. Hij schrijft op 13 september 1907 aan zijn vrouw Clara: “…nooit ben ik door heide zo geroerd, aangegrepen bijna, als kortgeleden toen ik in je lieve brief deze drie takjes vond.” Rilke is  geraakt door de kleur, de geur, de vorm, die hij uitvoerig schetst in woorden. Hij schrijft haar, hoe hij, wandelend door de overvloed van een bloeiend heideveld, die schoonheid niet kon ervaren omdat hij zo versnipperd was over allerlei dingen. En dan zegt hij: “Alleen de tien dagen na de geboorte van Ruth (zijn dochter) heb ik geloof ik, zonder verlies geleefd en vond ik de werkelijkheid zo onbeschrijfelijk, tot in het kleinste toe, zoals zij waarschijnlijk altijd is.” In die laatste woorden herken ik mijn eigen verlangen te leven ‘zonder verlies’ en de werkelijkheid dieper te ervaren.

Door een vriendin werd ik attent gemaakt op de tentoonstelling Voor je voeten, van Herman de Vries, in het Stedelijk Museum Alkmaar. Ze vertelde dat het zo’n mooie en verstilde tentoonstelling was. Daar zag ik een bijzonder werk: Rosa Canina: veertien takken van de hondsroos verticaal gerangschikt. Doordat de takken zo verrassend gerangschikt waren werd ik getroffen door de schoonheid ervan. Iedere tak heeft een unieke tekening van doornen en toch zijn het allemaal takken van de hondsroos. Terwijl ik regelmatig mijn rozen snoei heb ik nog nooit zo naar de takken met doornen gekeken. Herman de Vries duidt niets maar rangschikt en toont. Door de manier waarop hij de werkelijkheid laat zien, licht hij een tip van de sluier op van een diepe waarheid: hoe alles uniek is en toch met elkaar verbonden.

Het werk ‘Rosa Canina’ is een prachtige metafoor voor de wereld van de mens. We zijn allemaal uniek en het is goed om onze talenten te leven en onze uniciteit tot uitdrukking te brengen. En we zijn allemaal verbonden met elkaar in ons menszijn. Een gemeenschap waar geen ruimte is voor ieders eigenheid is star, saai en wordt levenloos. Een persoon die op zichzelf gericht blijft mist medeleven en compassie. Rabbi Rami. M. Shapiro schrijft in het boek Minyan:  Een gezonde wereld heeft beide nodig: zowel… de individualiteit als… de onderlinge afhankelijkheid. De menselijke geest draagt beide neigingen in zich en moet de een met de ander in balans houden…..De spirituele praktijk heeft tot doel deze twee neigingen met elkaar in evenwicht te brengen en zo je talenten door het zelf naar eenheid te leiden.”

Het is precies dit spanningsveld dat ik zelf heel goed ken en veel in het werken met mensen tegenkom. Het werken met stem is een uitnodiging om die uniciteit te laten klinken. Mijn streven is om de vrijheid en verdieping die dan ontstaat in te zetten ten dienste van een groter geheel. Al jaren staat de volgende tekst van Martin Buber op mijn website: “Waarom moet ik me op mezelf bezinnen, waarom mijn wezen tot eenheid brengen…..Niet ter wille van mezelf….bij zichzelf beginnen maar niet bij zichzelf eindigen, van zichzelf uitgaan maar niet naar zichzelf toe streven, zichzelf zijn maar niet met zichzelf bezig zijn.”

Mariejan

 

De zachte kracht van vriendelijkheid


In 2014, tijdens mijn sabbatical, fietste ik het Pieterpad. Het was volop lente, de zomer al voelbaar. Het was een feest om in mijn eentje door het Hollandse landschap te fietsen: de velden volop in bloei, de stille heide, de bossen vol vogelgezang, beekjes. De verschillende sferen van de provincies, zowel in natuur, cultuur als in de geschiedenis. Aan het eind van de dag vond ik steeds een slaapplaats bij mensen die lid waren van Vrienden op de fiets. Voor een kleine vergoeding kon ik dan slapen in een schoon bed en stond er de volgende ochtend een lekker ontbijtje voor me klaar.

Vooraf had ik niet beseft hoe belangrijk die gastvrijheid tijdens mijn pelgrimstocht zou zijn. Het is zo verwarmend, zeker wanneer je alleen reist, om een welkom te vinden. Gastvrijheid die door ieder weer op eigen wijze werd vormgegeven. Op een adres stond op mijn slaapkamer, naast mijn bed, een klein tafeltje met daarop een schoteltje met een perzik. Heel verzorgd, met een servetje erbij en een klein mesje. Een oeroud gebaar,  deze  eenvoudige verwennerij. Een teken van vriendelijkheid, zorg en aandacht.

gewoon aardig zijn, zonder verdere bedoelingen, goed is voor jezelf en voor anderen. Dat schrijft Piero Ferrucci  in zijn boek “Vriendelijkheid als levenshouding en helende kracht”. De Dalai Lama zegt in het voorwoord: “Vriendelijkheid en mededogen zijn basiselementen in ons leven, ze geven het betekenis. Ze zijn een bron van duurzaam geluk en duurzame vreugde. Ze vormen het fundament van een goed hart, het hart van iemand die handelt vanuit het verlangen om anderen te helpen…. Willen we ons leven waardevol maken, dan zullen we fundamenteel goede menselijke eigenschappen zoals warmhartigheid, vriendelijkheid en mededogen moeten ontwikkelen en voeden.”

Ja, de zachte krachten van vriendelijkheid, daar worden we allemaal beter van.

Mariejan

Lenteconcerten

                                                                                                                                                       foto Kim Scholten

Oude vijver                                                                                                                                Een kikker springt erin                                                                                                        Het geluid van water               Bashō

Het is lente in de vijver van mijn dochter:  er zitten groene kikkers. Prachtig zijn ze! Je ziet ze pas als je goed kijkt, het groen om hen heen is een goede camouflage. Ze zitten roerloos op een waterlelieblad of op de rand tussen het hoge gras, in het zonnetje.

In de traditie van de indianen staat de kikker voor zuivering. Alle rituelen waar de reinigende en zuiverende werking van water een rol speelt, hebben te maken met de kracht van kikker. In het oude Egypte was hij ‘heilig’. Om zijn vruchtbaarheid en zeker ook vanwege zijn opvallende metamorfose, was hij het symbool van het ontstaande en zich steeds vernieuwende leven. Die metamorfose,  van ei tot kikkervisje tot vierpotig wezen, in 6 weken, hebben de meesten van ons als kind ervaren. Kikkerdril uit de sloot scheppen en in een  glazen bakje doen en dag na dag kijken hoe het wonder gebeurt. Spel, schoonheid en avontuur.

De mannetjeskikkers worden ook wel ‘boerennachtegalen’ genoemd. Ze geven in de paringstijd heuse klankconcerten. Ze blazen hun wangzakken op tot grote bellen. Als je goed kijkt kun je op de foto zien wat klank teweeg brengt: de ‘trillingsgolfjes’ zijn in het water goed te zien. Het ziet er ontspannen uit, terwijl het geluid echt overweldigend kan zijn, zeker als ze met velen zijn.

‘Boerennachtegalen’, grappig hoe dat werkt in me. Het woord brengt me terug naar jaren geleden, toen ik cursussen volgde op El Bloque, in Spanje. Daar genoten we ’s nachts én overdag van het gezang van de nachtegalen. Ik zie mezelf weer: roerloos luisterend naar een nachtegaal die vlak bij me in het groen verscholen zit. Zijn keeltje trilt ontspannen; uit zijn bekje stromen de prachtige klanken als vanzelf. Jaloersmakend. Wat een zanger!

Mijn logo is een tekening van een nachtegaal, verwijzend naar het sprookje van de Chinese nachtegaal, die met zijn zang de zieke keizer geneest. In mijn praktijk werk ik veel met de genezende kracht van klanken.  Steeds weer ben ik verrast door de intensiteit, puurheid, schoonheid en diepte van de klanken die als vanzelf komen. Mensenklanken in een breed palet van klankkleuren: van dierlijk tot hemels en alle toonaarden er tussen in. Het blijft bijzonder om daar getuige van te zijn en de bevrijdende en helende werking ervan te zien.

In deze nieuwsbrief een overzicht van mijn activiteiten. Ik wens je inspirerende lenteconcerten toe: van kikkers, nachtegalen, krekels, merels of andere muzikanten.

Hartelijke groeten,

Mariejan

In Memoriam Jacques Verheijen

Jacques Verheijen

Tien porta aniego to vradie 

Tekst: Thassos Livaditis
Muziek; Mikis Theodorakis

Tien porta aniego to vradie
Tie lamba krato psiela
Na doune ties yies i thliemenie
Narthoune na vroun syntrofia

Na vroune stromeno trapezie
Stamnie ya na pjie o kaimos
Manamessa mas tha steki
O ponos tou kosmou aderfos

Na vroune goni’a nákoumbiessoun
Skamnie ya na katsie o tieflos
Ki ekie kathos tha mielame
Tharthie syntrofia kio Christos

 s’ Avonds open ik de deur en houd ik de lamp omhoog, opdat de bedroefden der aarde het licht zien en komen en gezelschap vinden   Opdat ze een gedekte tafel vinden, een kruik, zodat het verdriet te drinken heeft en tussen ons in bevindt zich de pijn, die de broeder is van iedereen Opdat ze een hoekje vinden om te liggen, een krukje waarop de blinde kan zitten,  daar, terwijl we praten zullen kameraadschap en Christus in ons midden komen

Een jaar geleden liet Jacques me dit lied van Mikis Theodorakis horen. Terwijl we er samen naar luisterden stroomden tranen van beroering over zijn wangen. Jacques werd diep geraakt door muziek, hij leefde muziek, kon zich er helemaal in onderdompelen. Als een monnik kon hij uren werken aan een compositie, een mooie harmonie, een tweede stem die hij subtiel door de begeleiding weefde. Hij vergat dan alles: de tijd, eten en andere praktische zaken. Jacques was al een aantal jaren ernstig ziek. Op woensdag 17 oktober is hij overleden. We hebben op informele wijze, afscheid van hem genomen. Zijn kist stond in een mooie binnentuin te midden van de bloeiende herfstasters. Er klonk muziek, er werd gesproken vanuit het hart, alles in een bijzondere en intieme sfeer.

25 Jaar geleden ontmoette ik Jacques en vanaf het eerste moment werd ik geïnspireerd en gestimuleerd door zijn bevlogenheid , toewijding en bezieling. Ik heb veel van hem geleerd. We waren allebei zo verschillend, maar haalden het beste in elkaar naar boven. Dierbaar zijn de herinneringen aan de concerten die we gaven en de CD’s die we hebben gemaakt. En hoe hij tijdens de zomerse afsluiting van de jaarcursussen iedereen begeleidde op de vleugel.

Sinds 2015 werkten we weer aan een nieuw concertprogramma. Allebei kwetsbaarder: Jacques’ gezondheid die steeds verder achteruit ging en mijn veranderde stem die niet meer kon wat ik zou willen. Zonder haast of druk kwamen we steeds bij elkaar en kregen we helder waar het over moest gaan: over de verwondering van het grootouder zijn, over veerkracht, compassie, broederschap. Over het kleine dichtbije van het dagelijkse leven en de grote thema’s in de wereld.

Het laatste half jaar werd steeds duidelijker dat, gezien de gezondheid van Jacques, er geen voorstelling meer zou komen. Toch bleven we samenkomen. Onze repetities begonnen vaak met koffie, thee, een croissantje, een haring, een appelflap en we deelden wat er speelde in ons leven. Dan gingen we aan het werk. Ik heb in al die jaren genoten van de passie en toewijding om samen te zoeken naar de mooiste interpretatie van een lied. De vreugde van samen schoonheid ervaren. De kwetsbaarheid van grenzen verleggen. Ook momenten dat het stroef ging, omdat onze verschillende karakters en opvattingen dan botsten. In de woorden leken de verschillen dan onoverbrugbaar, maar in de muziek vonden we elkaar weer en sprak de taal van ons hart in plaats van ons hoofd. Wonderlijk genoeg werden de liederen waarover we het meest streden vaak de dierbaarste.

Hoe ziek Jacques in het laatste jaar ook was, hij bleef componeren en zoeken naar nieuw repertoire. Op 16 juli zei hij: “Hoe vind je de titel: 18 kleine liedjes uit een grote wereld.” Maar kort voor zijn dood  zei hij: “Er zit nog zoveel muziek in mijn hoofd maar ik kan het niet meer opschrijven.”

Dank je wel Jacques voor al die mooie jaren die voor altijd in me blijven. Dank voor het delen van je innerlijke rijkdom en je muzikale talent met mij en vele anderen en met het publiek. Samen met jou kreeg ik vleugels.

Mariejan

Ware rijkdom

 

Het kind en ik

Ik zou een dag uit vissen,

ik voelde mij moedeloos.

Ik maakte tussen de lissen

met de hand een wak in het kroos.

 

Er steeg licht op van beneden

uit de zwarte spiegelgrond.

Ik zag een tuin onbetreden

en een kind dat daar stond.

 

Het stond aan zijn schrijftafel

te schrijven op een lei.

Het woord onder de griffel

herkende ik, was van mij.

 

Maar toen heeft het geschreven,

zonder haast en zonder schroom,

al wat ik van mijn leven

nog ooit te schrijven droom.

 

En telkens als ik even

knikte dat ik het wist,

liet hij het water beven

en werd het uitgewist.

 

Martinus Nijhoff  1934

Dit gedicht over verlangen, teruggaan naar de oorsprong, over tijdloosheid, kreeg ik 25 jaar geleden van Karel Scholten. Karel hield van gedichten en was zelf ook een dichter. Hij was in die tijd hoofdredacteur van het blad Sfinx en ik had hem een verhaal toegestuurd met de vraag of het paste in een volgende editie.

Een week later kreeg ik een kaart terug met op de voorkant vrolijke klaprozen en op de achterkant, geschreven in zijn prachtige handschrift, de woorden: “Je verhaal is goed”. Ik was zo blij, het was zo’n bevestiging en stimulans.

Karel stuurde in die tijd regelmatig bandjes met mooie muziek en gedichten. Ruimhartig en enthousiast deelde hij wat hij mooi vond met veel mensen. Deze zomer, op 15 augustus is hij overleden.

In mijn leven heb ik belangrijke leraren/gidsen gehad. Mensen die voor langere tijd meeliepen op mijn pad: me steunden, bemoedigden en inspireerden. De ontmoetingen met hen brachten verheldering, verdieping, waren troostend, wekten sluimerende kwaliteiten.

Mijmerend over Karel besefte ik dat ook een kortstondige ontmoeting veel betekenis kan hebben en je net dat duwtje kan geven waardoor je meer lef krijgt en meer tot leven komt. Toen Karel afscheid nam als hoofdredacteur heb ik, als dank, het gedicht van Nijhoff, voor hem gezongen.
.
Ik denk dat ware rijkdom is dat je echte ontmoetingen met mensen mag ervaren. Het is voor mij een belangrijke drijfveer in mijn werk: elkaar echt ontmoeten. Tijd en aandacht voor wat  werkelijk in je leeft: zowel de pijn, de worsteling als het verlangen jezelf te kunnen ontplooien.

Mariejan
September 2018

Meer lezen

Het simpel vertoeven

Spreuk bij het werk – Ida Gerhardt

Als ik nu in dit land
maar wat alléén mag blijven,
dan zal de waterkant
het boek wel voor mij schrijven
Dit is wat ik behoef
en hiertoe moest ik komen,
het simpele vertoef
bij dit gestadig stromen.

Het water gaat voorbij,
wiss’lend gelijk gebleven,-
het heeft stilaan in mij
een nieuw begin geschreven.

Ik weet met zekerheid hier
vind ik vroeg of later,
het woord dat mij bevrijdt
en levend is als water

 

Al 30 jaar woon ik in Amersfoort, maar ik woonde lange tijd in het rivierenland. Nogsteeds zijn er momenten dat ik de Waal mis. Sterk zijn de herinneringen die ik inme draag. Als ik mijn ogen sluit ben ik er weer: zittend/liggend op een dekentje op het ruige stille strand met de weidse luchten. Kijkend naar het stromende water, luisterend naar de voorbij varende boten en de golfslag op de oever. Ik kwam dan in een tijdloze ruimte waarin ik me gedragen voelde en een mengeling van rust, troost en kracht ervaarde. Ik kwam er vaak als herboren vandaan. Dit gedicht doet me denken aan die momenten.

Volgende week geef ik weer een zangretraite in de Hof van Kairos (voor mensen die te maken hebben met kanker). De Hof is een prachtige plek waar tijd en ruimte is voor ‘het simpele vertoef’. Er is geen stromende rivier, wel een stille vijver. Ik ervaar daar, al werkend met de mensen, hoe helend/voedend de mengeling van rust, bezinning, expressie en eenvoudig samenzijn is. Ook voor mezelf.

 

 

Nieuwe ogen

De echte ontdekkingsreis
bestaat niet uit het zoeken
van nieuwe landschappen
maar uit het krijgen
van nieuwe ogen

Marcel Proust

 

Foto Kim Scholten

We zijn net over de drempel van het nieuwe jaar gestapt. Een nieuw jaar waarin ons leven zich verder zal ontvouwen, een vervolg van onze reis door de tijd, ieder voor zich, en allemaal samen.
Bij ontdekkingsreizen denken we vaak aan verre tochten, niet zo snel aan reizen op de plek waar je bent. Ik herinner me hoe ik, 20 jaar geleden, een week verbleef op La Frayssinette in Frankrijk. Een prachtige plek waar toen o.a. schildercursussen en yoga werd gegeven. Er werd een avontuurlijke kanotocht georganiseerd, maar ik had behoefte aan stilte. Ik koos er voor om in mijn eentje een ‘gevoelstocht’ te doen langs waardevolle plekken op het terrein. De tocht ging langs de waterbron, een leegstaand huis, de kleine rivier die over het terrein stroomde, een waterval, een grotachtige hut, de moestuin, een oude boom, de composthoop. Overal verwijlde ik een tijdje, ademde de sfeer in met al mijn zintuigen. De tocht was een uitnodiging om met andere ogen te kijken, te ervaren hoe de plek in me resoneerde. Terwijl ik van mijn reizen in Peru en India sterke beelden in me draag, lijkt deze tocht, op nog geen vierkante kilometer, in zekere zin dieper in me verankerd. De tocht gaf me ‘nieuwe ogen’.

En dan denk ik aan mijn dochter Kim, die, al toen ze een klein meisje was, tijdloos kon kijken naar een kevertje wat langs een grassprietje liep. Ze volgde met haar ogen zijn weg, helemaal tot aan het puntje. Ze zag hoe het grassprietje zich boog onder het gewicht van het kevertje en hoe het weer terugveerde toen het kevertje terugliep. Een kwaliteit van zijn, waardoor het kleine groots wordt. Een kwaliteit die ze nog steeds heeft en die tot uiting komt in haar fotografie. Ze zoomt in op de schoonheid die er is op de kleine vierkante meter. Drie jaar geleden, toen ze een tijdje bij ons logeerde, maakte ze foto’s van mijn tuin. Ze heeft oog voor een harmonie die alles insluit, de bloei en het verval. Ze schonk me mijn tuin zoals ik hem nog niet eerder zag: met een rijkdom aan sferen, van uitbundig tot verstild.

Als ik denk aan 2018 dan wens ik mezelf en iedereen toe dat we elkaar inspireren om met nieuwe ogen te kijken naar het leven in onszelf en om ons heen.

Mariejan, 4 januari 2018

Pagina 1 of 2

Mogelijk gemaakt door Digitale Doeners